Przejdź do głównej treści
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły

Co znajdowało się na wyposażeniu żołnierza LWP?

BASTION 44 TEAM 0 komentarzy
Tagi: WOJSKO LWP PRL

Co znajdowało się na wyposażeniu żołnierza LWP?

Mundur moro, stalowy hełm, charakterystyczny plecak „kostka” i maska przeciwgazowa. To elementy, które wielu osobom kojarzą się z żołnierzami Ludowego Wojska Polskiego. Jednak pełne wyposażenie było znacznie bardziej rozbudowane, niż mogłoby się wydawać.

W okresie PRL żołnierz musiał być przygotowany nie tylko do wykonywania zadań bojowych, ale również do wielogodzinnych marszów, przebywania w terenie i funkcjonowania w trudnych warunkach atmosferycznych.

Co dokładnie znajdowało się na jego wyposażeniu? Przyjrzyjmy się ekwipunkowi typowego żołnierza piechoty LWP z lat 70. i 80. XX wieku.

1. Mundur polowy wz. 68 – legendarne „moro”

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wyposażenia LWP był mundur polowy wz. 68, powszechnie nazywany „moro”.

Wprowadzony do użytkowania na początku lat 70. zastąpił wcześniejszy mundur z kamuflażem określanym jako „deszczyk”. W wojskach lądowych charakteryzował się szarozielonym tłem pokrytym ciemnozielonymi plamkami.

Podstawowy zestaw umundurowania obejmował bluzę, spodnie i nakrycie głowy. W chłodniejszych miesiącach dochodziły do tego kurtki zimowe, rękawice i czapki ocieplane.

Konstrukcja munduru była stosunkowo prosta, ale jego poszczególne elementy zmieniano w trakcie produkcji. W połowie lat 70. oraz ponownie w latach 80. wprowadzano modyfikacje kieszeni, kroju i sposobów regulacji.

Warto pamiętać, że żołnierze piechoty i jednostek powietrznodesantowych nie zawsze nosili identyczne mundury. W wojskach desantowych stosowano charakterystyczne umundurowanie skoczka, nazywane „US-em”, wyposażone między innymi w dodatkowe kieszenie.

2. Hełm stalowy wz. 67

Kolejnym charakterystycznym elementem był polski hełm stalowy wz. 67, opracowany jako następca wcześniejszego hełmu wz. 50.

Wykonany ze stali hełm posiadał wewnętrzny fasunek i pasek podbródkowy umożliwiający utrzymanie go na głowie. Jego zadaniem była przede wszystkim ochrona przed odłamkami i innymi zagrożeniami pola walki, w zakresie wynikającym z ówczesnej konstrukcji.

Żołnierze wykorzystywali również siatki maskujące, w które można było wplatać elementy roślinności.

Hełm wz. 67 stał się jednym z symboli polskiego wojska drugiej połowy XX wieku. Dziś oryginalne egzemplarze są chętnie poszukiwane przez kolekcjonerów i rekonstruktorów historycznych.

3. Plecak „kostka” i oporządzenie polowe

Plecak wojskowy nazywany „kostką” stanowił jeden z najbardziej charakterystycznych elementów oporządzenia.

Swoją potoczną nazwę zawdzięczał prostemu, zbliżonemu do prostopadłościanu kształtowi.

Wykonywano go z wytrzymałej tkaniny, a jego konstrukcja umożliwiała przenoszenie elementów wyposażenia osobistego. Do mocowania wykorzystywano system pasków i metalowych okuć.

Oprócz plecaka żołnierz mógł posiadać chlebak oraz pas główny z szelkami, do których mocowano poszczególne elementy wyposażenia.

Na oporządzeniu znajdowały się między innymi ładownice, pokrowiec łopatki piechoty, manierka i torba maski przeciwgazowej.

Rozmieszczenie wyposażenia zależało od rodzaju jednostki, wykonywanego zadania i obowiązujących zasad.

4. Manierka, menażka i niezbędnik

Podczas ćwiczeń terenowych żołnierz musiał dysponować podstawowym wyposażeniem umożliwiającym spożywanie posiłków.

W jego ekwipunku znajdowały się:

  • Manierka – przeznaczona do przenoszenia wody.

  • Menażka – metalowe naczynie wykorzystywane do spożywania posiłków.

  • Niezbędnik – zestaw sztućców wojskowych, zazwyczaj obejmujący łyżkę, widelec i nóż.

Sprzęt tego rodzaju projektowano z myślą o trwałości, prostocie i wielokrotnym użytkowaniu.

Wiele egzemplarzy zachowało się do dzisiaj. Manierki, menażki i niezbędniki z demobilu pozostają popularne zarówno wśród kolekcjonerów, jak i miłośników dawnego wyposażenia turystycznego.

5. Maska przeciwgazowa – SzM-41M i MP-4

Ochrona przed skażeniami chemicznymi była istotnym elementem przygotowania wojsk Układu Warszawskiego.

W wyposażeniu polskich żołnierzy występowały różne typy masek przeciwgazowych, w tym SzM-41M oraz MP-4.

Starsza SzM-41M, potocznie nazywana „słoniem”, posiadała charakterystyczny przewód oddechowy łączący część twarzową z filtropochłaniaczem.

Z kolei MP-4, produkowana od połowy lat 70., wyróżniała się konstrukcją z dwiema wkładkami filtrosorpcyjnymi umieszczonymi w części twarzowej. Stanowiła polskie rozwinięcie rozwiązań konstrukcyjnych zastosowanych w amerykańskiej masce M17.

Maski przenoszono w specjalnych torbach, które umożliwiały dostęp do wyposażenia podczas wykonywania zadań.

Warto zaznaczyć, że zachowane do dzisiaj maski i filtry z okresu PRL należy traktować przede wszystkim jako przedmioty historyczne i kolekcjonerskie. Bez potwierdzonego aktualnego stanu technicznego oraz właściwości ochronnych nie powinny być używane do ochrony zdrowia lub życia.

6. Ochrona przeciwchemiczna OP-1

Sama maska nie stanowiła pełnego zabezpieczenia przed skażeniami.

Elementem wyposażenia ochronnego był również zestaw OP-1, którego podstawę stanowił płaszcz ochronny.

W zależności od konfiguracji wyposażenie uzupełniały odpowiednie rękawice i pończochy ochronne.

Poszczególne elementy były przechowywane i transportowane w przeznaczonych do tego pokrowcach lub torbach.

Dziś zachowane zestawy OP-1 są interesującymi przykładami wyposażenia przeciwchemicznego z okresu zimnej wojny.

7. Łopatka piechoty i opatrunek osobisty

Wśród mniej efektownych, ale istotnych elementów wyposażenia znajdowała się łopatka piechoty, często określana jako „saperka”.

Było to narzędzie wykorzystywane do wykonywania podstawowych prac ziemnych, w tym przygotowywania indywidualnych stanowisk.

Żołnierze dysponowali również opatrunkami osobistymi przeznaczonymi do udzielania pierwszej pomocy w warunkach polowych.

Wyposażenie medyczne, podobnie jak pozostałe elementy ekwipunku, podlegało określonym zasadom przechowywania i przenoszenia.

8. Uzbrojenie i wyposażenie dodatkowe

Podstawowym uzbrojeniem wielu żołnierzy piechoty były karabinki systemu Kałasznikowa, w tym polskie odmiany AK i AKM.

Wraz z bronią żołnierz otrzymywał odpowiednie wyposażenie, zależne od pełnionej funkcji. Mogły to być ładownice na magazynki, bagnet oraz akcesoria służące do konserwacji uzbrojenia.

Nie każdy żołnierz posiadał jednak identyczny zestaw. Wyposażenie strzelca różniło się od ekwipunku radiotelefonisty, celowniczego karabinu maszynowego czy żołnierza obsługującego pojazd bojowy.

Podobnie sytuacja wyglądała w przypadku jednostek rozpoznawczych, desantowych i specjalistycznych.

Dlaczego wyposażenie LWP nadal budzi zainteresowanie?

Mimo upływu kilkudziesięciu lat wiele elementów wyposażenia Ludowego Wojska Polskiego zachowało się w magazynach wojskowych, prywatnych kolekcjach i zasobach demobilowych.

Dla jednych są to przedmioty użytkowe, dla innych pamiątki rodzinne lub eksponaty dokumentujące historię polskiej wojskowości.

Mundury moro, plecaki „kostki”, manierki, maski przeciwgazowe i inne elementy wyposażenia pozwalają dziś lepiej zrozumieć, z jakim sprzętem służyli żołnierze w czasach PRL.

Warto przy tym pamiętać, że nie istniał jeden niezmienny zestaw wyposażenia LWP. Jego skład zależał od okresu, rodzaju jednostki, specjalności i wykonywanego zadania.

To właśnie te różnice sprawiają, że historia wojskowego wyposażenia pozostaje tak interesująca.


BASTION 44 – historia, wyposażenie i demobil wojskowy.